Women Reservation Act: સંસદમાં મધરાતે પસાર થયો મહિલા અનામત કાયદો 2023

આજે સાંજે ચાર વાગ્યે મહિલા આરક્ષણ પર મતદાન પણ થવાનું છે. આ દરમિયાન સંસદમાં મહિલાઓને 33 ટકા આરક્ષણ આપતો મહિલા આરક્ષણ અધિનિયમ-2023 ગુરુવારથી લાગુ થઈ ગયો છે. આ અંગે કેન્દ્રીય કાયદા મંત્રાલયે નોટિફિકેશન જાહેર કર્યું છે.

જો કે આ સ્પષ્ટ નથી કે સંસદમાં આ જ કાયદામાં સુધારા અંગેની ચર્ચા વચ્ચે તેને 16 એપ્રિલથી લાગુ કરવાની સૂચના શા માટે આપવામાં આવી. અધિનિયમ લાગુ થયા છતાં વર્તમાન લોકસભામાં મહિલાઓને તેનો તાત્કાલિક લાભ મળશે નહીં. અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, મહિલાઓ માટે આરક્ષણ આગામી જનગણના આધારિત પરિસીમન (ડિલિમિટેશન) પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ જ લાગુ કરવામાં આવશે.

એક-તૃતીયાંશ બેઠકો મહિલાઓ માટે અનામત

કેન્દ્રીય કાયદા મંત્રાલયના નોટિફિકેશનમાં જણાવાયું છે કે સંવિધાન (106મો સુધારો) અધિનિયમ, 2023ના પ્રાવધાનો 16 એપ્રિલ 2026થી અમલમાં આવશે. સપ્ટેમ્બર 2023માં સંસદે ‘નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમ’ પાસ કર્યો હતો, જેને મહિલા આરક્ષણ અધિનિયમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

તે મુજબ લોકસભા અને રાજ્ય વિધાનસભાઓમાં એક-તૃતીયાંશ બેઠકો મહિલાઓ માટે આરક્ષિત રાખવાનો પ્રાવધાન છે. તેમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું હતું કે આ અનામત 2027ની જનગણના પછી થનારી પરિસીમન પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ જ અમલમાં આવી શકશે. હાલમાં લોકસભામાં જે ત્રણ બિલ પર ચર્ચા ચાલી રહી છે, તેમનો હેતુ આ અનામતને 2029થી અમલમાં મૂકવાનો છે.

મહિલા અનામત પર પીએમ મોદીએ શું કહ્યું

સંસદમાં મહિલા અનામત અને પરિસીમન બિલ પર જોરદાર ચર્ચા થઈ હતી. પીએમ મોદીએ પોતાના ભાષણમાં કહ્યું: “ચૂંટણીઓમાં મહિલાઓને મળતા આ અધિકારનો જે કોઈએ વિરોધ કર્યો છે, તેનું પરિણામ ખરાબ આવ્યું છે. હું અપીલ કરું છું કે આ મુદ્દાને રાજકીય ત્રાજવા પર ન તોળો. આજનો અવસર છે કે આપણે સાથે મળીને વિકાસશીલ ભારત માટે ખુલ્લા મનથી નિર્ણય લઈએ. આખો દેશ, ખાસ કરીને નારી શક્તિ, માત્ર અમારા નિર્ણયો જ નહીં પણ અમારી નિયતને પણ જોશે. અમારી નિયતમાં ખોટ હશે તો દેશની નારી શક્તિ ક્યારેય માફ નહીં કરે.”

આ પણ વાંચો: Weather Update: ક્યાંક ગરમી તો ક્યાંક વરસાદ, આ રાજ્યમાં ભયંકર ગરમી અને લૂનું એલર્ટ